"ΟΥΔΕΙΣ ΑΓΕΩΜΕΤΡΗΤΟΣ ΕΙΣΙΤΟ"

Τραγωδία

Η τραγωδία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την λατρεία του Διόνυσου. Ο Αριστοτέλης τη συνδέει με το διθύραμβο, ένα χορικίο διονυσιακό άσμα με αφηγηματικά στοιχεία. Η λέξη ταγωδία προέρχεται από τα συνθετικά "τράγος" και "άδω" μπορεί να σήμαινε άσμα τράγων (τραγόμορφων χορευτών) ή "άσμα για τον τράγο" (ως βραβείο για παράδειγμα).

Στην γέννεση της ήταν μια λυρική σύνθεση. Η μεγάλη ανάτροπή έγινε στην Αττική από το Θέσπη, το πρώτο ηθοποιό. Ο Θέσπης πρόσθεσε στην τραγωδία "πρόλογον" και "ρήσιν", δηλαδή στοιχείαπεζά που είχαν σαν σκοπό να βοηθήσουν  στην παρουσίαση του μύθου. Ο Θέσπης δημιούργησς τις προϋποθέσεις για αφήγηση και διάλογο. Στον ίδιο αποδίδεται η χρήση προσωπείων, γεγονός που επέτρεψε σε ένα ηθοποιό να υποδύεται περισσότερους ρόλους.

τέλος, πρέπει να κάνουμε αναφορά στο Φρύχινο, συγγραφέα και αντίπαλο του Αισχύλου. Ο Φρύχινος έκανε την εισαγωγή των γυναικείων προσώπων, διευρύνοντας έτσι θεματικά τον κύκλο της τραγωδίας και παρουσίασε μύθους στηρισμένους σε ηρωίδες, παρά το γεγονός ότι οι ηθοποιοί ήταν άντρες. Ήταν πρωτοπόρος στην συγγραφή ιστορικών δραμάτων που αντλούσαν τη θεματολογία τους όχι από το μύθο αλλά από την πραγματικότητα, όπως για παράδειγμα η "Μιλήτου άλωσις" (490 π.Χ).

 

Σατυρικό δράμα

Η τραγωδία με το πέρασμα των χρόνων άρχισε να απομακρύνεται από το αρχικό της διθυραμβικό πλαίσιο. Έτσι δημιουργήθηκε ένα συγγενές με την τραγωδία είδος, το σατυρικό δράμα. Η βασική του διαφόρα ήταν η παρουσία ενός χωρού σατύρων που εκπροσωπούσαν το διονυσιακό στοιχείο, προσέθετε ένα κλίμα κεφιού και είχε ως αποτέλεσμα το σατυρικό δράμα να αποτελεί τον αντίποδα της τραγωδίας.

Η συγγραφή του σατυρικού δράματος γινόταν μόνο από τους τραγικούς ποιητές και ήταν υποχρεωμένοπι να παρουσιάζουν τρεις ταγωδίες(τριλογία) ακολουθούμενες από σατυρικό δράμα. Έτσι ήταν πολύ σύνηθες το σατυρικό δράμα να αναπλάθει σκηνές ή θέματα από την τριλογία.

Το μόνο ακέραιο σατυρικό δράμα που σώζεται είναι ο "Κύκλωψ" που ανήκει στον Ευριπίδη που είχε αφιερώση μόνο οκτώ έργα στο είδος.

 

Κωμωδία

Η ενσωμάτωση της κωμωδίας έγινε  στα Μεγάλα Διονύσια το 486 π.Χ μισό αιώνα μετά την πρώτη παράσταση των "Αχαρνένων" του Αριστοφάνους, που είναι το αρχαιότερο δράμα.

Πολλοί πιστεύουν ότι η κωμωδία έχει επηρεαστεί από την τραγωδία. Πιθανόν, αυτή η άποψη δεν ευσταθεί γιατί υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Η θεματολογία της Αρχαίας κωμωδίας προερχόταν από την άμεση πραγματικότητα και όχι από τη σφαίρα του μύθου, διατηρώντας επίτηδες ένα αυτοσχεδιατικό χαρακτήρα και γενικότερα μια χαλαρότερη διάρθρωση σε σχέση με την τραγωδία.  Από τα σημαντικότερα στοιχεία της κωμωδίας είναι ο "αγών" (κωμική αναμέτρηση δύο αντιπάλων- δύο υποκριτών, ενός υποκριτή και του χορού, δύο ημιχορίων) και η "επιρρηματική συζηγία" (συμμετρικός συνδυασμός λυρικών και διαλογικών μέτρων).

/