"ΟΥΔΕΙΣ ΑΓΕΩΜΕΤΡΗΤΟΣ ΕΙΣΙΤΟ"

Θεόφιλος

Ο λαϊκός ζωγράφος Χατζημιχαήλ, αυτοδίδακτος που έμεινε στο κοινό γνωστός με το μικρό του.

Ο Θεόφιλος είναι ο σημαντικότερος ζωγράφος της λαϊκής τέχνης. Γεννήθηκε στη Βαρειά της Μυτιλήνης το 1868-1871 (δεν γνωρίζουμε την ακριβή ημερομηνία γέννησής του). Τις βασικές του γνώσεις στην ζωγραφική τις απέκτησε από τον παππού του που ήταν αγιογράφος. Τα παιδικά του χρόνια ήταν ιδιαίτερα δύσκολα, προερχόταν από φτωχή οικογένεια και σαν παιδί ήταν ασθενικό. Το γεγονός ότι ήταν αριστερόχειρας (μειονέκτημα για την αποχή) προκαλούσε χλευασμό και αρνητικά σχόλια από τον περίγυρώ του.

Στα 18 του εγκαταλείπει την Μυτιλήνη και πάει στη Σμύρνη (οικονομικό κέντρο της Μ. Ασίας). Εκεί βρίσκει δουλειά  ως θυροφύλακας στο Ελληνικό Προξενείο χωρίς όμως να εγκαταλείψει την αγάπη του για την ζωγραφική. Κατά την διάρκεια της παραμονής του στην Σμύρνη προσανατολίστηκε ως προς την εικαστική του θεματολογία .

Το 1897, εγκαθίσταται στο Βόλο. Εκεί σαν κύρια ασχολία ζωγράφιζε σπίτια ή μαγαζιά (μερικές τοιχογραφίες σώζονται ακόμα και σήμερα). Στο Πήλιο, όπου και πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του, στην οικία του Γιάννη Κοντού ζωγράφιζε για λογαριασμό του. Αντλούσε θέματα από την επανάσταση του  '21, τοπία και τους αρχαίους θεούς. Σήμερα, η οικία Κοντού λειτουργεί ως Μουσείο Θεόφιλου.

Το 1927, επιστρέφει στην Μυτιλήνη(όπως λέγεται δεν άντεξε τον χλευασμό που υπέστει στο Βόλο). Στην γενέτειρά του συνέχισε να ζωγραφίζει έναντι μικρής αμοιβής, συνήθως λίγο φαγητό και κρασί. Πολλά από τα έργα του εκείνης της περιόδου χάθηκαν από την φθορά του χρόνου ή καταστράφηκαν.

Στην Μυτιλήνη, τον συναντά ο εκδότης και τεχνοκρατικός Στρατής Ελευθεριάδης που διέμενε στο Παρίσι. Σε αυτόν οφείλεται τόσο η αναγνώριση όσο και η διεθνή προβολή του έργου του Θεόφιλου. Του αγόρασε υλικά για να ζωγραφίζει και τα οποία τα παραλάμβανε στο Παρίσι. Τότε παρατηρείται και στροφή στη θεματολογία  του, τα έργα του γίνονται πιο καθημερινά και οικεία.

Δυστυχώς, πεθαίνει φτωχός στις 24 Μαρτίου του 1934 πριν γνωρίσει την καταξίωση.

Ένα χρόνο μετά τον θάνατό του τα έργα του παρουσιάζονται στο Μουσείο Λούβρου.

Το 1964 ο Ελευθεριάδης με δικά του έξοδα αναγείρει το Μουσείο Θεόφιλου στη Βαρειά.

Ο Θεόφιλος είναι σύμβολο της γνησιότητας, απλός, "...γεννημένος από ελληνικό τοπίο" όπως αναφέρει ο αρχιτέκτονας Λε Κορμιζιέ.

 

 

/